neslihan hazar

Bebeğin Suyunun Az Olması (Oligohidroamnios)

Amnion sıvısının olmaması veya eksik olmasına oligohidroamnios denir. Oligohidroamnios tanısı; yapılan ultrason muayenesinde amnion sıvı ölçümünün az olması ile konur. Amnion sıvısının 4 kadran ölçümünde 50mm’den az olması veya en derin vertikal çap ölçümünün 20mm’den az olması durumunda oligohidroamnios tanısını konur.

AMNIOTİK SIVI NE İŞE YARAR?
Amnion kesesi ve içerisindeki sıvı, bebeğin içinde rahatça hareket edebildiği, yüzdüğü, gelişimini sağladığı yerdir. Bebeğin haftası ile orantılı olarak amnion sıvısı artar.

Amniotik sıvı, bebeğin organlarının, akciğerinin, kas ve sinir sisteminin, ektremitelerinin rahatça büyümesi için gereklidir. Dışarıdan gelen ses, basınç, darbe gibi uyarılara karşı bebeği korur. Bebeğin rahatça hareket etmesini sağlar. Bebeğin vücut ısısını ayarlar.

Amnıon Sıvısı Ne Zaman Oluşur ve Miktarı?
-Amnion sıvısı döllenmenin, 12. gününden itibaren oluşmaya başlar.

-12.Gebelik haftasında 50ml civarında olur.
-16-20. Gebelik haftasında yaklaşık 300ml olur.
-28. Gebelik haftasında 1000ml
-36. Haftalarda 900ml civarında olur.
-38. Haftadan sonra amnion sıvısında hafif bir azalma olur.
-40. Gebelik haftasında 800ml civarındadır, sonra haftada %8 oranında azalır.

Bebeğin suyunun az olmasının (oligohidroamniosun) bir çok nedeni vardır. Bu nedenler bebeğin kendisiyle ilgili olabildiği gibi, plasentanın (bebeğin eşinin) fonksiyon bozukluğu ile ilgili veya anneye bağlı nedenlerden olabilir.

Gebeliğin ilk 12 haftasında bebeğin bulunduğu suyun oluşmasında en büyük rol amnion zarıdır. Amnion sıvısı anne kanının plasental zardan süzülmesiyle oluşur. Gebelik haftası ilerlemesi ile bebeğin böbrekleri fonksiyone olur ve amnion sıvısının oluşmasında bebeğin idrarı her geçen gün daha çok katkıda bulunur.

Bebeğin suyunun az olmasının (oligohidroamnios) nedenleri
Bebeğe Bağlı Nedenler.
-Bebeğin böbreğinin oluşmaması (renal agenezi)
-Böbrek kanallarında tıkanıklık (üriner obstriksiyonlar)
-Kromozomal anomaliler.
-Hidrosefali, mikrosefali, ensofelasel, meningosel, kloaka ekstrofi ve sakral agenezis, kistik higroma,
-Yarık dudak
-Bebeğin tiroid bezinin az çalışması.

Anneye bağlı nedenler:

-Kronik hipertansiyon ve preklampsi
-Pregestasyonel Diyabet (polihidroamniosda yapabilir)
-Dehidratasyon (annenin herhangi bir nedenden susuz kalması)
-Gebelikte annenin prostaglandin sentez inhibitörü veya ACE inhibitörü gibi ilaç kullanması
-Kollejen vasküler hastalıklar,
-Günaşımı gebelik
-Suyun erken gelmesi

Plasental Nedenler:
Plasentanın (bebeğin eşinin) ayrılması, az kanlanması, hipotansiyon veya hipertansiyon durumun da bebeği besleyen kan azalır. Bu da amnion sıvısının azalmasına yol açar.

Ayrıca nedeni bilinmeyen oligohidroamnios vardır. Oligohidroamnios yaşayan çoğu gebede herhangi bir neden bulunamaz.

Oligohidroamnios Tanısı:
Ultrason ile tanı konur. Ultrasonla amnion sıvısının 4 kadran ölçümünde, amnion sıvısının 50mm’den az olması veya en derin vertikal çap ölçümünün 20mm’den az olması durumunda oligohidroamnios tanısını konur.

İlk 3 ayda oligohidroamnios: Bebeğin amnion sıvısı azlığı nadir olur. Genellikle bu gebelikler devam edemez veya gebelik sonlandırılır. Nedenleri konjenital kalp anomalisi, kromozamal anomaliler.

İkinci üç ayda oligohidroamnios: Bebek çişini, amnion sıvısına yapmaya başlar ve amnion sıvısını yutmaya da başlar. Bu dönemde amnion sıvısının azlığının nedenleri; bebeğin üriner sistem anomalileri (böbreğinin oluşmaması, böbrek kanallarında tıkanıklık), amnion sıvı kesesinin erken açılması (suyun erken gelmesi), plasental (bebeğin eşi) ile ilgili nedenler rol oynar. Ayrıca IUGR (bebeğin gelişme geriliği), bir de nedeni belli olmayan oligohidroamnıos vardır.

Üçüncü üç ayda oligohidroamnios: Genellikle anneye veya plasentaya ait faktörler nedeniyle oligohidroamnios olur. Amnion sıvı kesesinin erken açılması, preeklamsi (annede hipertansiyon), plasentanın erken ayrılması, uteroplasental yetmezlik, annenin kullandığı ilaçlar (prostaglandin sentez inhibitörleri veya ACE) oligohidroamniosa neden olur. Uteroplasental yetmezlik de IUGR (bebekte gelişme geriliği) de eşlik eder. Günaşımı 40-42.hafta arasında bebeğin suyu azalabilir.

Amnion Suyunun Azlığında ( Oligohidroamniosda) Neler Olur?

Bebeğin akciğer gelişimi yetersiz olur.

Bebeğin hareket alanı daralır. Kas ve iskelet sistemi de gelişemez.

Amnion kesesi açıldı ise bebek de ve annede enfeksiyon riski olabilir.
Amnion sıvısı azalmış gebenin değerlendirilmesi: Bebeğin suyunu az olması istenen bir durum değildir. Suyun azlığına neden olan durum araştırılır. Gebenin detaylı bir hikayesi alınmalı, gebenin kullandığı ilaçlar sorgulanmalı, tansiyon durumu, su kesesinin açılıp açılmadığı fizik muayene yapılarak araştırılmalı. Bebeğe detaylı bir ultrason yapılmalı, bebek de bir anomali saptandı ise amniosentez ile bebeğin karyotip yapılmalı.

Bebeğin Suyunun Azlığında (Oligohidroamniosda) Takip:
-İlk 3 ayda bebeğin amnion sıvısı azlığı tesbit edilirse genellikle bu gebelikler devam edemez ve gebelik sonlandırılır.
-İki taraflı böbrek yokluğu veya kromozomal anomali tanısı 22.haftadan önce konursa gebelik sonlandırılır.

IUGR (Bebeğin gelişme geriliği) ile birlikte olan oligohidroamnios da sık ultrason ve dopler takibi son 3 ayda bunlara ilaveten NST (non stres test) ile bebeğin iyilik hali ve gelişmesi takip edilir.

-Erken su gelme durumunda gebelik haftası ve enfeksiyon durumuna göre gebeliğin takibine, veya doğuma karar verilir.

-Gebede yüksek tansiyona veya diyabete bağlı oligohidroamnios varsa sebebe yönelik tedavi yapılmalı.

-Amnioninfüzyon: Ultrason ile bebeği daha iyi inceleyebilmek, bebekte tanıyı netleştirmek için amnioninfüzyon yapılabilir. Amnion sıvısı artırılarak bebeğin ultrason ile görüntüsü netleşir. Amnioinfüzyon, amniosentez iğnesi ile bebeğin bulunduğu su kesesine dışardan sıvı (serum) verilir. Geçici bir süre sıvıyı artırır. İnvaziv bir yöntemdir ve enfeksiyon riski vardır. Pek tercih edilmez.

-Gebenin bol sıvı alması yani hidrasyonu, özellikle dehitratasyon belirtileri olan gebelerde faydalı olabilir.